Зөвлөгөө · Бие даан амьдрах
Бие даан амьдрах
Бие даан амьдрах нь бүхнийг ганцаараа хийх тухай биш. Өөрийн амьдралын шийдвэрийг өөрөө гаргаж, шаардлагатай дэмжлэгээ сонгох боломж юм.
Өөрийн сонголт, өдөр тутмын амьдралд хэрэгтэй дэмжлэгийг жишээгээр танилцуулж байна.
Инфографик
Хүн өөрөө төвд байна
Бие даан амьдрахад хүн өөрөө шийдвэрээ гаргаж, хэрэгтэй дэмжлэгээ сонгоно. Дараах зургаан ойлголт энэ сонголттой хэрхэн холбогдохыг харуулна.
1
Өөрийн сонголт
Хаана, хэнтэй, яаж амьдрахаа хүн өөрөө сонгож, шийдвэрийнхээ хариуцлагыг өөрөө хүлээнэ.
2
Орон байр, өдөр тутмын орчин
Хоол бэлтгэх, банкаар үйлчлүүлэх, ухаалаг төхөөрөмж ашиглах зэрэг өдөр тутмын ажлыг өөрийн орчинд хийж сурна.
3
Хувийн туслах
Сургалтад хамрагдсан туслах хүний хүсэл, сонголтыг хүндэтгэн өдөр тутмын үйлдэлд дэмжлэг үзүүлнэ.
Төвд нь хүн өөрөө: амьдралынхаа шийдвэрийг гаргаж, хэрэгтэй дэмжлэгээ сонгоно.
4
Зорчих боломж
Гэрээсээ ажил, сургууль руу явах боломж чухал. Ярилцлагад оролцогчид хүртээмжгүй тээврийг гол саад гэж дурдсан.
5
Суралцах, ажиллах
Шаардлагатай дэмжлэгийг авснаар хүн суралцах, ажил хөдөлмөр эрхлэх боломж нэмэгдэнэ.
6
Нийгмийн оролцоо
Удаан хугацаанд гэртээ тусгаарлагдсан хүн уулзалт, сургалт, олон нийтийн ажилд оролцож эхэлнэ.
Тайлбар
Бие даан амьдрах гэж юу вэ?
Бие даан амьдрах (Independent Living) нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнийг халамж хүртэгч гэж бус, өөрийн амьдралын шийдвэр гаргагч гэж үздэг, хүний эрхэд суурилсан хандлага юм. Ямар дэмжлэг, хэр хугацаагаар авах нь тухайн хүний хэрэгцээ, хүсэлтэй уялдана.
Энэ хөдөлгөөн 1960-аад оноос АНУ-д өрнөж, 1972 онд Беркли хотод дэлхийн анхны бие даан амьдрах төв байгуулагдсан. Монголд «Түгээмэл Хөгжил» төв 2010 оноос энэ чиглэлээр ажиллаж байна.
Бие даан амьдрах гэдэг нь
- Өөрийн амьдралын шийдвэрийг өөрөө гаргах
- Шаардлагатай дэмжлэгээ өөрөө сонгох
- Нийгмийн амьдралд бусадтай адил оролцох
Бие даан амьдрах гэдэг нь биш
- Бүх зүйлийг ганцаараа, дэмжлэггүй хийх
- Бусад хүн тухайн хүний өмнөөс шийдэх
- Хувийн туслахыг асрагч, үйлчлэгч гэж үзэх
Өдөр тутмын жишээ
Өдөр тутамд хэрхэн хэрэгжих вэ?
Эдгээр нь байгууллагын нийтлэл, ярилцлагаас сэдэвлэсэн ерөнхий жишээ юм.
Өглөө ажилдаа бэлтгэх
Нөхцөл: Хувцаслах, босох, хооллоход бусдын дэмжлэг хэрэгтэй.
Хүн өөрөө шийднэ: Хэдэн цагт босох, юу өмсөх, юуг эхэлж хийхээ.
Дэмжлэг: Хувийн туслах тухайн хүний хүссэнээр дэмжинэ.
Ажилдаа очих
Нөхцөл: Гэрээс ажил хүртэл тэргэнцэртэй явах ёстой.
Хүн өөрөө шийднэ: Аль замаар, ямар тээврээр явахаа.
Дэмжлэг: Хүртээмжтэй зам, тээвэр; шаардлагатай үед туслах хүн.
Гэрийн ажил, санхүүгээ зохицуулах
Нөхцөл: Хоол хийх, банкаар үйлчлүүлэх, ухаалаг утас ашиглахаас эмээдэг.
Хүн өөрөө шийднэ: Юуг эхэлж сурах, ямар хурдтай ахихаа.
Дэмжлэг: Бие даан амьдрах хөтөлбөр, ижил туршлагатай хүмүүстэй зөвлөлдөх.
Дэмжлэг
Дэмжлэгийн хэлбэрүүд
Бие даан амьдрахад хэрэг болох дэмжлэгийн төрлүүдийг танилцуулж байна. Одоогийн боломж, хамрагдах нөхцөлийг байгууллагаас лавлана уу.
Хувийн туслахын үйлчилгээ
Хүний хэрэгцээг тогтоосны дараа сургалтад хамрагдсан туслах өдөр тутмын үйлдэл, суралцах, ажиллахад нь дэмжинэ. Туслах нь хүний сонголт, нэр төр, хувийн нууцыг хүндэтгэнэ.
Зөвлөлдөөн
Ижил бэрхшээлтэй, мэргэшсэн хүн ганцаарчилсан болон бүлгээр ярилцаж, тулгарсан асуудлын шийдлийг хүн өөрөө олоход тусална.
Бие даан амьдрах хөтөлбөр
Өдөр тутмын ур чадвар, өөртөө итгэх итгэлийг дадлагаар бэхжүүлнэ. Агуулга, хугацаа нь хүний нөхцөл байдлын үнэлгээ, ярилцлагаас хамаарна.
Сургалт, мэдээлэл
Өдөр тутмын амьдрал, хууль эрх зүй, төрийн үйлчилгээний талаарх сургалтыг хүний хэрэгцээ, сонирхолд нийцүүлнэ.
Унших материал
Нийтлэл, ярилцлага
Байгууллагын бэлтгэсэн дөрвөн материал. Бүрэн эхийг блогийн хуудсаас уншиж, эсвэл PDF хувилбарыг татаж авна уу.
Нийтлэл
Бие даан амьдрах эрх: үүсэл, хөгжил
Бие даан амьдрах эрхийн хөдөлгөөн хэрхэн үүсч, дэлхий дахинд тархсан тухай.
Ярилцлага
Хүртээмжтэй орчинд зөвхөн ариун цэврийн өрөө, шат, орц гарцыг хэлдэггүй (ярилцлага)
Монголд бие даан амьдрах тогтолцооны хэрэгжилтийн тухай «Түгээмэл Хөгжил» төвийн тэргүүнтэй хийсэн ярилцлага.
Нийтлэл
Бие даан амьдрах хөтөлбөр
Бие даан амьдрах төвүүдийн хэрэгжүүлдэг дэмжлэгийн төрлүүд.
Нийтлэл
Хувийн туслах
Хувийн туслах гэж хэн бэ, хувийн туслахын үйлчилгээ яагаад чухал вэ.
Хурдан холбоо
Бие даан амьдрах талаар асуух
Бие даан амьдрах, хувийн туслах, зөвлөлдөөний талаар асуух зүйлээ товч бичээд илгээнэ үү. Байгууллага хүсэлтийг хүлээн авч, таны сонгосон аргаар холбогдоно.
Шууд холбогдох
Маягт ачаалагдахгүй байвал утас, и-мэйл эсвэл Facebook хуудсаар шууд холбогдоно уу.