Зөвлөгөө · Дэд бүтцийн хүртээмж
Дэд бүтэц, барилга байгууламжийн хүртээмж
Барилгад хүрэх замаас эхлээд үйлчилгээ авах хүртэл ямар саад тулгарч болохыг жишээ, видеогоор үзээрэй.
8 алхам
Барилга руу орох замыг алхам алхмаар
Барилга руу очихоос эхлээд дотор нь үйлчилгээ авах хүртэл юуг ажиглахыг найман сэдвээр харуулав. Сонирхсон сэдвээ сонгоорой.
Эхлээд үзэх видео
Орчны хүртээмжийг үнэлэх ерөнхий аргыг энэ видеогоос үзээрэй. Монгол хадмалтай.
Видеоны 0:08 хэсэгт MNS 6055:2009, MNS 6808:2019 стандартыг дурдсан. Зураг төсөл, засварт одоо мөрдөж буй шаардлагыг албан эх сурвалжаас шалгаарай.
Энэ хуудас бол сургалт, танилцуулгын материал. Барилга барих, засварлахдаа одоо мөрдөж буй стандарт болон мэргэжлийн байгууллагын зөвлөгөөг баримтална уу.
Хичээл 1 / 8 · Очих зам
Явган зам ба гарц
Барилгад хүрэхээс өмнөх зам тасралтгүй, тэгш, саадгүй байх нь хамгийн эхний нөхцөл. Хараагүй хүнд хөтөч зам, тэргэнцэртэй хүнд гарцын налуу хэрэгтэй.
Видеоны гол санаа
- Явган замын зорчих хэсэг хангалттай өргөн, бага налуутай, эвдрэлгүй, саадгүй эсэхийг үнэлнэ (0:06).
- Шар өнгийн хөтөч зам замын голоор үргэлжилж, чиглэл өөрчлөгдөх цэгт анхааруулах товруутай байна (1:21).
- Явган хүний гарцад налуу хэсэг, тэгш тавцан, анхааруулах товруу байхыг 3D зургаар харуулсан (1:21).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Хөтөч зам дээр шон, багана суулгасан
- Эвдэрсэн хавтан, бордюр
- Өндөр бордюрт тэргэнцрийн дугуй тулж гацах («Түгээмэл загвар» бичлэг, 12:01)
Юуг анхаарах вэ?
- Замыг хэсэг хэсгээр бус, барилга хүртэл бүхэлд нь шалгах
- Хөтөч зам дээр юм байрлуулахгүй, өнгө нь гадаргуугаасаа ялгарах
- Гарц бүрт налуу, анхааруулах товруу байгаа эсэх
Тайлбар зураг
- Саадгүй, тасралтгүй явах зам
- Шар хөтөч зам
- Явган хүний гарцын налуу
- Багана, самбар явах замаас гадна
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 2 / 8 · Зогсоол
Тусгай зогсоолоос орц хүртэл
Тэргэнцэртэй хүн машинаасаа бууж, саадгүй замаар орц хүртэл хүрэх боломжтой эсэхийг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Тусгай зогсоол барилгын орцод ойр байх эсэхийг үнэлнэ (0:56).
- Зогсоолын хажууд бууж, суух тусдаа зурвас байхыг схемээр харуулсан (0:56).
- Нийт зогсоолын тодорхой хэсгийг тусгай зогсоол болгож, таних тэмдэг, босоо тэмдэглэгээ тавина (0:56).
- Зогсоолоос явган зам руу гарах бордюрын налуугийн схем (1:16).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Ажлын газрын гадаа тусгай зогсоол байхгүй тул бууж суухад хүндрэлтэй (ярилцлага)
- Бууж суух зурвас байхгүй, хажуугийн машин хэт ойр
- Зогсоол ба явган замын хооронд налуугүй өндөр бордюр
Юуг анхаарах вэ?
- Тэмдэглэгээ газар дээр ба босоо самбар дээр хоёуланд нь
- Бууж суух зурвасыг чөлөөтэй байлгах
- Зогсоолоос орц хүртэлх зам тасралтгүй, налуутай
Тайлбар зураг
- Тэмдэглэсэн тусгай зогсоол
- Бууж, суух зурвас
- Орц хүртэлх тасралтгүй зам
- Босоо таних тэмдэг
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 3 / 8 · Орц, налуу зам
Орц ба налуу зам
Налуу зам хоёр түвшний хооронд тэргэнцэртэй болон тулгуур эрхтний бэрхшээлтэй хүн хялбар зорчих зориулалттай. Налуу, тавцан, бариул яагаад хамтдаа чухал болохыг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Налуу замыг тэргэнцэртэй болон тулгуур эрхтний бэрхшээлтэй хүн хоёр түвшний хооронд хялбар гарахаар төлөвлөнө (0:06).
- Эхлэл, төгсгөл, эргэлтэд тавцан; хажуугийн хүрээ, бариул байгаа эсэхийг үнэлнэ (0:46).
- Өндөр ихсэх тусам налуу зам урт болдгийг тооцооны жишээгээр харуулсан (0:56–1:31).
- Бариулыг хоёр үзүүрт нь цааш үргэлжлүүлж, гадаргууг гулгахгүй байлгана (2:31, 0:46).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Барилгын гадна шат байгаа ч налуу зам байхгүй (ярилцлага)
- Налуу зам хэт огцом, стандарт бус (ярилцлага)
- Бариулгүй, хальтиргаатай гадаргуу
Юуг анхаарах вэ?
- Налуу, тавцан, бариулыг хамтад нь шалгах
- Хаалганы өмнө тэгш тавцан байх
- Налуугийн харьцааг одоо хүчинтэй стандартаас шалгах
Тайлбар зураг
- Доод тавцан
- Бариул — үзүүрээсээ цааш үргэлжилсэн
- Гулгахгүй гадаргуу
- Хаалганы өмнөх дээд тавцан
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 4 / 8 · Хаалга
Хаалга: өргөн, босго, нээх хүч
Хаалганы өргөн, босго, нээх хүч, шилэн хаалганы тэмдэглэгээ тэргэнцэртэй болон хараа муу хүнд хэрхэн нөлөөлдгийг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Гадна хаалганы босго нам, нэвтрэх өргөн хангалттай, хөнгөн онгойдог эсэхийг үнэлнэ (0:13).
- Давхар хаалганы хооронд тэргэнцэр багтах зай байна (0:13).
- Шилэн хаалганд тод өнгийн тэмдэглэгээ, брайль мэдээлэл байх эсэхийг үнэлнэ (0:13); өнгөт туузтай шилэн хаалганы фото (2:25).
- Хавтастай, гүйдэг, эвхэгддэг хаалганы аль нь ч ижил цэвэр нэвтрэх өргөнтэй байна (2:01).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Хүнд хаалгыг тэргэнцэр дээрээс татаж онгойлгож чадахгүй (ярилцлага)
- Өндөр босго
- Тэмдэглэгээгүй шилэн хаалга
Юуг анхаарах вэ?
- Нээх хүч, бариулын хэлбэр
- Хаалганы хоёр талд тэргэнцэр эргэх зай
- Шилэн хаалганы тод тэмдэглэгээ
Тайлбар зураг
- Хаалганы өмнөх чөлөөт талбай
- Атгахад хялбар бариул
- Босгогүй эсвэл нам босго
- Нээгдэх чиглэл, хөнгөн нээгдэх хаалга
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 5 / 8 · Дотоод хөдөлгөөн
Барилга доторх хөдөлгөөн ба түгээмэл загвар
Коридор, өрөө, ажлын байрыг хүн бүр ашиглахад хялбар болгох «түгээмэл загвар»-ын санааг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Хүртээмжийн олон улсын үндэс: НҮБ-ын Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийн тухай конвенцийн 9 (хүртээмж), 19 (бие даан амьдрах) дүгээр зүйл (1:31).
- Түгээмэл загварын тодорхойлолт (5:31) ба долоон зарчмыг жишээгээр тайлбарласан (7:31–14:01).
- Байгууллагын хүртээмжийн үнэлгээний ажлын фото: налуу зам, хэмжилт, цагаан таягтай хүнийг хөтлөх (19:01).
Барилга дотор эргэх зайны жишээг «Ариун цэврийн өрөө» видеоны 1:31 хэсгээс үзээрэй.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Давхар хаалга, коридорын хооронд тэргэнцэр эргэх зай бага
- Ажлын ширээний доогуур тэргэнцэр орохгүй (ярилцлага)
- Тоног төхөөрөмж гар хүрэхгүй газар байрласан (ярилцлага)
Юуг анхаарах вэ?
- Коридор, булан, өрөө бүрт тэргэнцэр эргэх зай
- Ширээ, тоног төхөөрөмжийг хэрэглэгчийн хэрэгцээнд тохируулах
- Шийдлийг тухайн хүнтэй ярилцаж гаргах
Тайлбар зураг
- Саадгүй коридор
- Тэргэнцэр эргэх талбай
- Тавилга явах замаас гадна
- Тод тэмдэглэгээ
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 6 / 8 · Лифт, шат
Лифт ба шат
Давхар хооронд лифтээр болон шатаар аюулгүй, бие даан зорчих нөхцөлийг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Лифтийн хаалга, кабин тэргэнцэр багтахуйц эсэхийг үнэлнэ (Лифт 0:11).
- Брайль товчлуур, давхар зарлах дуут мэдээлэгч, хаалганы өмнө анхааруулах хавтан (Лифт 0:11).
- Удирдлагын самбар тэргэнцэртэй хүн хүрэх өндөрт байна (Лифт 1:01).
- Шатны дээд, доод хэсэгт анхааруулах товруу, бариулын үзүүрт брайль эсвэл товгор үсэг (Шат 0:31); шар ирмэгийн зурвас, брайль хавтангийн фото (Шат 1:21).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Товчлуур хэт өндөрт, брайльгүй
- Гишгүүрийн ирмэг ялгарахгүй тул хараа муу хүн бүдрэх
- Шат бариулгүй эсвэл бариул тасалдсан
Юуг анхаарах вэ?
- Лифтэнд дуут болон харагдах мэдээлэл хамт
- Шатны эхлэл, төгсгөлийг анхааруулах товруугаар тэмдэглэх
- Бариулыг тасралтгүй байлгах
Тайлбар зураг
- Хүрэхүйц өндөрт дуудлагын товч
- Брайль тэмдэглэгээ
- Шатны бариул
- Гишгүүрийн ирмэгийн ялгаатай өнгө
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 7 / 8 · Ариун цэврийн өрөө
Хүртээмжтэй ариун цэврийн өрөө
Тэргэнцэртэй хүн өрөөнд орж, эргэж, тоноглолыг бусдын тусламжгүй ашиглах нөхцөлийг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд шаардлагатай орон зай, нэмэлт тоноглолтой өрөө (0:01).
- Угаалтуур, толь, унтраалга, гар хатаагч тэргэнцэр дээрээс хүрэх өндөрт байна (0:21).
- Суултуурын хажуугийн бариул, кабины хэмжээ үнэлгээнд багтана (0:21).
- Тэргэнцэр эргэх тойргийг төлөвлөгөөнд харуулсан (1:31).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Хаалга хүнд, онгойлгож чадахгүй (ярилцлага)
- Бариул байхгүй (ярилцлага)
- Зай багтаамж бага (ярилцлага)
Юуг анхаарах вэ?
- Хаалга, эргэх зай, бариул, тоноглолын өндрийг хамт шалгах
- Хаалга нь өргөн, нам босготой эсэх (0:21)
- Шийдлийг ашиглах хүнтэй ярилцаж гаргах
Тайлбар зураг
- Тэргэнцэр эргэх талбай
- Бариул
- Хүрэхүйц өндөрт угаалтуур, толь
- Өргөн, нам босготой хаалга
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хичээл 8 / 8 · Мэдээлэл, тэмдэглэгээ
Хараа, сонсголын ялгаатай хэрэгцээнд зориулсан мэдээлэл
Мэдээллийг харж, сонсож, хүрч мэдрэх олон хэлбэрээр өгөх нь хараа, сонсголын бэрхшээлтэй хүнд яагаад чухал болохыг ойлгоно.
Видеоны гол санаа
- Чиглэлийн тэмдэг, ханан дээрх тэмдэглэгээ нүдний түвшинд, том, товгор үсэгтэй, дэвсгэрээсээ ялгарах (0:41).
- Дохионы хэлний хэлмэрч, угтах ажилтны дохионы хэлний анхан мэдлэгийг үнэлнэ (0:41).
- Цахим самбарын мэдээ текстээр, дохионы хэлмэрчтэй; онцгой байдлын дохио гэрэл, дуу хосолсон (0:41, 1:01).
- Товгор газрын зурагтай самбарын фото жишээ (1:16).
Бодит хэмжээ, налууг тооцохдоо одоо мөрдөж буй стандартыг баримтална уу.
Ямар саад тулгарч болох вэ?
- Мэдээллийг зөвхөн дуугаар өгөх — сонсголын бэрхшээлтэй хүн авахгүй
- Жижиг, дэвсгэрээсээ ялгарахгүй бичиг — хараа муу хүн уншихгүй
- Онцгой байдлын дохио зөвхөн дуут
Юуг анхаарах вэ?
- Мэдээллийг дор хаяж хоёр хэлбэрээр: харагдах ба дуут/хүрэлцэх
- Пиктограмм, том үсэг, ялгаатай өнгө хэрэглэх
- Ажилтнууд дохионы хэлний анхан мэдлэгтэй байх
Тайлбар зураг
- Дэвсгэрээсээ ялгарах тод тэмдэг
- Пиктограмм
- Брайль, товгор бичиг
- Гэрлэн ба дуут дохио
Тайлбар зураг; бодит хэмжээсийг мөрдөж буй стандартаар тогтооно.
Албан эх сурвалж:
Хурдан холбоо
Орчны хүртээмжийн талаар асуух
Хичээлтэй холбоотой асуулт, орчны хүртээмжийн талаар мэдээлэл авах хүсэлтээ товч бичээд илгээнэ үү. Байгууллага хүсэлтийг хүлээн авч, таны сонгосон аргаар холбогдоно.
Шууд холбогдох
Маягт ачаалагдахгүй байвал утас, и-мэйл эсвэл Facebook хуудсаар шууд холбогдоно уу.